ବିଧାୟକଙ୍କ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି କୁ ନେଇ ଗତ କିଛି ଦିନ ହେଲା ଚର୍ଚା ଚାଲିଛି । ବିଧାୟକମାନେ ନିଜ ଦରମା, ଭତ୍ତା, ପେନସନ ବଢ଼ାଇବାରେ କଣ ନିୟମ ରହିଛି । ଏହାକୁ ନେଇ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଅନେକ ଚର୍ଚା ହେଉଛି । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସାଂସଦ , ବିଧାୟକଙ୍କ ଦରମା ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଅତୀତରେ କିଛ ଜନସ୍ବାର୍ଥ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି । ଏନେଇ କିଛି ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । ତେବେ ସଂସଦ କିମ୍ବା ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦରମା ବୃଦ୍ଧିକୁ ସିଧାସଳଖ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି କହିନାହାଁନ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । କିନ୍ତୁ ବିଧାୟକଙ୍କ ଦରମା, ଭତ୍ତା ଏବଂ ପେନସନ ଆଦି ସୁବିଧା ବିଷୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ନିଜ ଦରମାକୁ ନିଜେ ବଢ଼ାଇବାକୁ ନେଇ ଅଧିକ ଆଲୋଚନା କରିବାର ଗୁରୁତ୍ବ ରହିଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ସାଂସଦ, ବିଧାୟକଙ୍କ ଦରମା ନେଇ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ସଂସଦ ଏବଂ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦରମା ସ୍ଥିର କରିପାରିବେ । ତେବେ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ବେତନ କେତେ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ ତାହା ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ ।
ଏକ ଏନଜିଓ ‘ଲୋକ ପ୍ରହରୀ’ ପ୍ରଥମେ ବିଧାୟକଙ୍କ ସରକାରୀ କ୍ଲାଟର ଏବଂ ବେତନକୁ ନେଇ ଆହ୍ଲାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଜନସ୍ବାର୍ଥ ମାମଲା ଦାଖଲ କରିଥିଲା । ପରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି 2018ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କଲା। ଯେଉଁଥିରେ ପୁଣି ଏହି ଏନଜିଓ ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ପଦବୀ ଛାଡିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ପେନସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ତାହା ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪ ,ସମାନତାର ଅଧିକାର ବିରୁଦ୍ଧ। ଆବେଦନରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ସଂସଦ କୌଣସି ଆଇନ ତିଆରି ନକରି ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ଦରମା, ଭତ୍ତା ,ପେନସନ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବାର କୌଣସି କ୍ଷମତା ନାହିଁ। ଯାହାର ଶୁଣାଣି କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସାଂସଦ , ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଦରମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ଯଥାର୍ଥତା ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଏନେଇ ନୋଟିସ କରିଥିଲେ ।
2018ରେ ସବୁ ପକ୍ଷଙ୍କ ଯୁକ୍ତ ଶୁଣିବା ପରେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାଙ୍କ ଦରମା ନିଜେ ସ୍ଥିର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ସାଂସଦ, ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଦରମା ସେମାନେ ନିଜେ କିପରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବେ, ତାହା ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ସାଂସଦମାନେ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କର ଦରମା ଏବଂ ସୁବିଧା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଏକ “ନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ” ବୋଲି କହିଥିଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପେନସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବିଧା ପାଇଁ କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି ସେ ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ମାଗିଥିଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । ସେ ସମୟରେ ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ କେ କେ ଭେନୁଗୋପାଳ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ । ବିଚାରପତି ଜେ ଚେଲାମେଶ୍ୱର ଏବଂ ସଞ୍ଜୟ କିଶନ କୌଲଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠଙ୍କୁ କେକେ ଭେନୁଗୋପାଳ କହିଥିଲେ ଯେ ୨୦୧୮ ଆର୍ଥିକ ବିଲ୍ରେ ସାଂସଦଙ୍କ ଦରମା ଏବଂ ପେନସନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ୧ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୩ ଠାରୁ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ସାଂସଦଙ୍କ ଦରମା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସୂଚକାଙ୍କ ଆଧାରରେ ସଂଶୋଧନ ହେବ । ଯାହା କି ଏବେ ସେହି ଅନୁପାତରେ ଚାଲିଛି । ତେବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ, ସାଂସଦ, ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଦରମା ସଂଶୋଧନ କରିବାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛନ୍ତି ।
ଆମ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସଂସଦ, ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଦରମା ଏବଂ ଭତ୍ତା ବଢ଼ାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ । ବିଧାନସଭା, ବିଧାୟକମାନଙ୍କର ଦରମା,ଭତ୍ତା ବଢ଼ାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ । ଆମେ ଯଦି ଅନ୍ୟ ଦେଶ କଥା ଦେଖିବା ସେଠାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ରହିଛି ।
ବ୍ରିଟେନରେ Independent Parliamentary Standards Authority – ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଦରମା,ଭତ୍ତା,ପେନସନ ବଢ଼ାଇବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ ।
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ Remuneration Tribunal ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଦରମା ବଢ଼ାଇବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ । କାନାଡ଼ା ରେ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସେଠାରେ ଏକ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଏ । ଯିଏ କି ସାଂସଦଙ୍କ ଦରମା ସ୍ଥିର କରିଥାନ୍ତି । ଆମେରିକାରେ Congress ବା ସଂସଦ, ସାଂସଦଙ୍କ ନିଜ ଦରମା ସ୍ଥିର କରିଥାଏ । ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ରେ Remuneration Authority ସାଂସଦମାନଙ୍କ ଦରମା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଏ । ଫ୍ରାନ୍ସରେ, ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସ୍କେଲ୍ ସହିତ ସାଂସଦଙ୍କ ଦରମା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
