ଛତିଶଗଡ଼ରେ ୨୧ ମେ ୨୦୨୫ରେ ଏକ ଏନକାଉଣ୍ଟରରେ ମାଓବାଦୀ ନେତା ଏନ. କେଶବରାଓ, ଯିଏ ବାସବରାଜୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ନକ୍ସଲ ଗତିବିଧି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ ବସବାରାଜୁଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଏନ. ଦିଲେଶ୍ୱର ରାଓ ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଏୟାରଫୋର୍ସ ଅଧିକାରୀ, ଯିଏ ଅଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବାରରେ ପୋର୍ଟ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେଟର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଏକ ପଟେ ବସବାରାଜୁ ମାଓବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶୀର୍ଷ ନେତା ଥିଲେ, ଅନ୍ୟପଟେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଏନ. ଦିଲେଶ୍ୱର ରାଓ ଦେଶର ସେବା ପାଇଁ ଏୟାରଫୋର୍ସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଦିଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ଏତେ ଥିଲା ଯେ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଅଣ୍ଡମାନ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏକ ୪ ମିନିଟର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭେଟ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କଲାମ ଦିଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ସୁନାମୀ ରିଲିଫ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ବସ୍ୱା ରାଜୁଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ବିଚାରଧାରା
ବସ୍ୱା ରାଜୁ ଜଣେ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଛାତ୍ର ଥିଲେ। ସେ ରିଜିଓନାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ (REC)ରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ କବାଡି ଖେଳାଳି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଦିଲେଶ୍ୱର କହିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲି ଓ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲି, କାରଣ ତାଙ୍କଠାରେ କ୍ଷମତା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଆଦୌ ଜଣା ନଥିଲା ଯେ ସେ ମାଓବାଦୀ ବିଚାରଧାରା ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛନ୍ତି।” ଗତ 40 ବର୍ଷ ହେଲା ସେ ଆମକୁ ଦେଖାଦେଇନାହିଁ ।
ବସ୍ୱା ରାଜୁ ରାଡିକାଲ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟ ଯୁନିଅନ (RSU) ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମାଓବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଏହା ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଦିଲେଶ୍ୱର କହିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ଚାହୁଁଥିଲି ସେ ଏମଟେକ କରନ୍ତୁ, ଏକ ଭଲ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଲେଖାଥିଲା।” ସେ ଆମକୁ ଛାଡି ଅଲଗା ବାଟରେ ଚାଲିଗଲା । ଗାଁ ଲୋକେ ଚାହୁଁଥିଲେ ତାର ଶେଷକୃତ୍ୟ ଗାଁରେ ହେଉ କିନ୍ତୁ ତାହା ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ତାକୁ ଆମେ ଶେଷରେ ଦେଖିପାରିଲୁ ନାହିଁ ।
