ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ EVMରେ ଭୋଟ ଗ୍ରହଣ କେବେ ଓ କେଉଁଠି ହୋଇଥିଲା ?

ଭାରତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରମୁଖ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟିଂ ମେସିନ୍ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ଶିରୋନାମାକୁ ଫେରିଥାଏ। ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟର ସମ୍ପ୍ରତି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ପରେ, ଲୋକମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଦେଶରେ EVM ର ଇତିହାସ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ EVM କେବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା।

ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ EVM ବ୍ୟବହାର

ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୯୮୨ ମସିହା ମେ ମାସରେ କେରଳର ପାରାଭୁର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଏକ ଉପନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟିଂ ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇ ନଥିଲା। ସେହି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ୧୨୩ଟି ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ୫୦ଟିରେ କେବଳ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବରେ ଇଭିଏମ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା ନିର୍ବାଚନ ମାମଲା

୧୯୮୨ ମସିହାର ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ଶୀଘ୍ର ବିବାଦରେ ଫସିଗଲା। ନିର୍ବାଚନ ପରେ, ପରାଜିତ ପ୍ରାର୍ଥୀ, ଏ.ସି. ଜୋସ୍, ଇଭିଏମ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ କୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୪ ମସିହାରେ, ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କୌଣସି ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ନୁହେଁ ବରଂ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଦର୍ଶାଇ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳକୁ ବାତିଲ କରିଦେଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ, ଜନପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ, ୧୯୫୧ କେବଳ ବାଲାଟ୍ ପେପର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ମେସିନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମତଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାର କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିଲା।

ପରେ, ପାରମ୍ପରିକ ବାଲଟ୍ ପେପର ବ୍ୟବହାର କରି ପୁନଃନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଯାଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏହି ପୁନଃନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଥିଲେ।

କିପରି ଇଭିଏମ୍ ବୈଧ ହେଲା

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ, ସରକାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟିଂକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବୈଧ କରିବାକୁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ସଂସଦ ଜନପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ଆଣି ଧାରା ୬୧A ଯୋଡିଥିଲା। ଏହା ନିର୍ବାଚନରେ ଇଭିଏମ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା।

୧୯୯୮ରେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ

ଯଦିଓ EVM ପ୍ରଥମେ 1982 ମସିହାରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ଗ୍ରହଣ ବହୁତ ପରେ ହୋଇନଥିଲା। 1998 ମସିହାରେ, ରାଜସ୍ଥାନ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର 25ଟି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ

୧୯୯୯ ଗୋଆ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଇଭିଏମ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ପରେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାରକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ। ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ୫୪୩ ଆସନ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଇଭିଏମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଥିଲା ୨୦୦୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ।