ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ)ର ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମାରୋହରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସରରେ, ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ନବରାତ୍ରିର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜି ମହାନବମୀ ଏବଂ ଦେବୀ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ଦିବସ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଆସନ୍ତାକାଲି ବିଜୟାଦଶମୀର ମହାନ ପର୍ବ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଚିରନ୍ତନ ଘୋଷଣାର ପ୍ରତୀକ: ଅନ୍ୟାୟ ଉପରେ ନ୍ୟାୟ, ମିଥ୍ୟା ଉପରେ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ଉପରେ ଆଲୋକର ବିଜୟ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏପରି ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କୌଣସି ସଂଯୋଗ ନୁହେଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଯେଉଁଥିରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ରୂପରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଯୁଗରେ, ସଂଘ ସେହି ଅନନ୍ତ ଜାତୀୟ ଚେତନାର ଏକ ସଦ୍ଗୁଣ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ଶତବାର୍ଷିକୀ ବର୍ଷ ଦେଖିବା ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ସୌଭାଗ୍ୟର ବିଷୟ। ସେ ଦେଶ ସେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଅଗଣିତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆରଏସଏସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ପ୍ରତୀକ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ସରକାର ଆରଏସଏସର ଗୌରବମୟ ୧୦୦ ବର୍ଷର ଯାତ୍ରାକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡାକଟିକଟ ଏବଂ ସ୍ମାରକୀ ମୁଦ୍ରା ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ୧୦୦ ଟଙ୍କିଆ ମୁଦ୍ରାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସିଂହ ସହିତ ଭାରତ ମାତା ବରଦ ମୁଦ୍ରାରେ ଥିବାର ଏକ ଚମତ୍କାର ପ୍ରତିଛବି ରହିଛି, ଯାହାକୁ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ସଲାମ କରୁଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ରେଖାଙ୍କିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଇତିହାସରେ ଏହା ହୁଏତ ପ୍ରଥମ ଥର ଯେ ଭାରତ ମାତାର ପ୍ରତିଛବି ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୁଦ୍ରାରେ ଆରଏସଏସର ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ନୀତି – “ରାଷ୍ଟ୍ରାୟ ସ୍ୱାହା, ଇଦମ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟ, ଇଦମ୍ ନା ମାମ୍” ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଇଛି।
ଆଜି ପ୍ରକାଶିତ ସ୍ମାରକୀ ଡାକଟିକଟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଏହାର ବିଶାଳ ଐତିହାସିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ପରେଡର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ମନେ ପକାଇ କହିଥିଲେ ଯେ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଆରଏସଏସର ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଙ୍ଗୀତରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପରେଡରେ ଗର୍ବର ସହିତ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଡାକଟିକଟ ସେହି ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସ୍ମୃତିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
ଏହି ସ୍ମାରକୀ ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ଡାକଟିକଟ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି, “ଏହି ସ୍ମାରକୀ ଡାକଟିକଟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ସ୍ୱୟଂସେବକମାନଙ୍କ ଅଟଳ ସମର୍ପଣକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସେବା ଏବଂ ସମାଜକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି।”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଯେପରି ମହାନ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ କୂଳରେ ମାନବ ସଭ୍ୟତାକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ମଧ୍ୟ ଅଗଣିତ ଜୀବନକୁ ପୋଷଣ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି। ଏକ ନଦୀ, ଯାହା ଭୂମି, ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଏହା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପରିପୃଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ସଂଘ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି, ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଆଙ୍କି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ସମର୍ପଣ ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାତୀୟ ସ୍ରୋତର ଫଳାଫଳ।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘକୁ ଏକ ନଦୀ ସହିତ ତୁଳନା କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଂଘର ଯାତ୍ରା ଏହାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ସହଯୋଗୀ ସଂଗଠନ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ – ଶିକ୍ଷା, କୃଷି, ସମାଜ କଲ୍ୟାଣ, ଜନଜାତି ଉନ୍ନତି, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ, କଳା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଶ୍ରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତୀୟ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସଂଘର ଅନେକ ଧାରା ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାର ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହା ମଧ୍ୟରେ କେବେ ବିଭାଜନ ହୋଇନାହିଁ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, “ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାରା, ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଗଠନ, ସମାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଅଂଶୀଦାର କରେ, ତାହା ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଥମେ।”
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, “ସ୍ଥାପନ ହେବା ପରଠାରୁ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ଏକ ମହାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ – ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।” ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ, ସଂଘ ଜାତୀୟ ବିକାଶର ମୂଳଦୁଆ ଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ ବିକାଶର ପଥ ବାଛିଛି। ଏହି ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ, ସଂଘ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିଛି: ଶାଖାର ଦୈନନ୍ଦିନ ଏବଂ ନିୟମିତ ଆଚରଣ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, “ମାନନୀୟ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାର ବୁଝିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେଲେ ହିଁ ଦେଶ ପ୍ରକୃତରେ ସଶକ୍ତ ହେବ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବା ଶିଖିଲେ ହିଁ ଭାରତ ପ୍ରଗତି କରିବ।” ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି କାରଣରୁ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାର ଲୋକଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଏକ ଅନନ୍ୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାରଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ନୀତିକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଥିଲେ: “ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯେପରି ସେମାନେ ସେହିପରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଯେପରି ହେବା ଉଚିତ ତାହା କରନ୍ତୁ।” ସେ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାରଙ୍କ ଜନସମ୍ପର୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଜଣେ କୁମ୍ଭାରଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ ଯିଏ ସାଧାରଣ ମାଟିରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ଏହା ଉପରେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ଏହାକୁ ଆକୃତି ଦିଅନ୍ତି, ଏହାକୁ ପାକ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷରେ ଇଟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ବିଶାଳ ଢାଞ୍ଚା ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି। ସେହିପରି, ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାର ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଇଥିଲେ, ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ଭାବରେ ଗଢ଼ି ତୋଳିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି କାରଣରୁ ସଂଘକୁ ଏପରି କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି।
ଆରଏସଏସ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ ବିକାଶର ମହାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହି ଶାଖାକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ପ୍ରେରଣା ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ “ମୁଁ” ରୁ “ଆମେ” ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ଯାହା ସାମୂହିକ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାଣର ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳୀ, ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ରାଷ୍ଟ୍ର ସେବା ଏବଂ ସାହସର ଭାବନା ମୂଳ ପୋତିଥାଏ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ସମର୍ପଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯାଏ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କ୍ରେଡିଟ୍ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ହ୍ରାସ ପାଏ ଏବଂ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ସାମୂହିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ)ର ୧୦୦ ବର୍ଷର ଯାତ୍ରା ତିନୋଟି ମୌଳିକ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ- ରାଷ୍ଟ୍ର ନିର୍ମାଣର ଏକ ମହାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପଥ ଏବଂ ଶାଖା ଆକାରରେ ଏକ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗତିଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟ ପଦ୍ଧତି । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଆରଏସଏସ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ସମର୍ପଣ, ସେବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ଉତ୍କର୍ଷତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହାର ସ୍ଥାପନା ପରଠାରୁ, ଆରଏସଏସ ଦେଶର ପ୍ରାଥମିକତା ସହିତ ତାର ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ସମାନ କରିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ଆରଏସଏସ ଦେଶ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ସାହସିକ ଭାବରେ ସାମ୍ନା କରିଛି। ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ମନେ ପକାଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କର୍ମୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାରଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ଜେଲ ପଠାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆରଏସଏସ ଅନେକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କାନ୍ଧ ମିଳାଇ କାମ କରିଥିଲା। ସେ ଚିମୁରରେ ୧୯୪୨ ଆନ୍ଦୋଳନର ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଭୟଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାର ସହ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ସଂଘ ବଳିଦାନ ଦେଇ ଚାଲିଥିଲା – ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ନିଜାମଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗୋଆ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଏବଂ ନଗର ହାବେଳୀର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗଦାନ ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ, ସଂଘର ମୂଳ ଆତ୍ମା “ପ୍ରଥମେ ରାଷ୍ଟ୍ର” ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଅଟଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ “ଏକ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତ” ରହିଥିଲା।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ଜାତୀୟ ସେବା ଯାତ୍ରାରେ ଅନେକ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ସଂଘକୁ ଦମନ କରିବା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟଧାରାରେ ସାମିଲ ହେବାରୁ କିପରି ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜୀଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟା ମାମଲାରେ ଫସାଇ ଜେଲ ପଠାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ମୁକ୍ତି ପରେ, ଗୁରୁଜୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ କହିଥିଲେ, “କେତେବେଳେ ଜିଭ ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଫସିଯାଏ ଏବଂ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଆମେ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିବା ନାହିଁ, କାରଣ ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଜିଭ ଉଭୟ ଆମର।” ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ କଠୋର ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନିର୍ଯାତନା ସହିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଗୁରୁଜୀ କେବେବି କାହା ପ୍ରତି ଘୃଣା କିମ୍ବା ଖରାପ ଇଚ୍ଛା ପୋଷଣ କରି ନଥିଲେ। ସେ ଗୁରୁଜୀଙ୍କ ସଦ୍ ବିଦ୍ୟା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ଆଦର୍ଶଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ସମାଜ ପ୍ରତି ଏକତା ଏବଂ କରୁଣାର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ, ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ମାମଲା ସାମ୍ନା କଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ କେବେବି ତିକ୍ତତା ପୋଷଣ କରିନଥାନ୍ତି କାରଣ ସେମାନେ ବୁଝିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ସମାଜଠାରୁ ପୃଥକ ନୁହଁନ୍ତି – ସମାଜ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ଯାହା ଭଲ ଥିଲା ତାହା ସେମାନଙ୍କର ଏବଂ ଯାହା କମ୍ ଭଲ ଥିଲା ତାହା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ କେବେବି କୌଣସି ତିକ୍ତତା ପୋଷଣ କରିନାହିଁ, ଯାହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସ। ସେ ମନେ ପକାଇଲେ ଯେ କିପରି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ସଶକ୍ତ କରିଥିଲା। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇଟି ମୌଳିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ – ସମାଜ ସହିତ ଏକତା ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ – ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଙ୍କଟରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରଖିଛି। ସମୟ ସହିତ ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସଂଘ ଏକ ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷ ପରି ସ୍ଥିର ରହିଛି, ନିରନ୍ତର ଦେଶ ଏବଂ ସମାଜର ସେବା କରୁଛି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ଏହାର ସ୍ଥାପନାରୁ ଦେଶପ୍ରେମ ଏବଂ ସେବାର ସମାର୍ଥକ। ସେ ମନେ ପକାଇଲେ ଯେ ବିଭାଜନର ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପରିବାର ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ, ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ସତ୍ତ୍ୱେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ସେବା କରିବାରେ ଆଗରେ ଛିଡା ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହା କେବଳ ଏକ ରିଲିଫ୍ ପ୍ରୟାସ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଆତ୍ମାକୁ ମଜବୁତ କରିବାର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର ଅଞ୍ଜାରରେ ଘଟିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଭୂମିକମ୍ପର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, ବ୍ୟାପକ ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ରିଲିଫ୍ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜୀ ଗୁଜରାଟରେ ଆରଏସଏସର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟ ଓକିଲ ସାହେବଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବରେ କଷ୍ଟ ସହ୍ୟ କରିବା ଏକ ମହାନ ହୃଦୟର ଲକ୍ଷଣ।
୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧକୁ ମନେ ପକାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, “ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କଷ୍ଟର ଅନ୍ତ କରିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ୱୟଂସେବକର ଲକ୍ଷଣ।” ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଆରଏସଏସର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଭାବରେ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମନୋବଳ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୀମାନ୍ତ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୧୯୭୧ ମସିହାର ସଙ୍କଟର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶରଣାର୍ଥୀ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ସମ୍ବଳ ବିନା ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେହି କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଲୁହ ପୋଛିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବାଣ୍ଟିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ୧୯୮୪ ଦଙ୍ଗା ସମୟରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ଅନେକ ଶିଖଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ।
ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ଥିତ ନାନାଜୀ ଦେଶମୁଖଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଆୟୋଜିତ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ମନେ ପକାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦି ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ନାଗପୁର ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସଂଘର ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ସରଳତା ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଜି ମଧ୍ୟ, ପଞ୍ଜାବରେ ବନ୍ୟା, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ କେରଳର ୱାୟାନାଡରେ ଘଟିଥିବା ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସଂଘର ସାହସ ଏବଂ ସେବା ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଦେଖିଛି।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ୧୦୦ ବର୍ଷର ଯାତ୍ରାରେ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ହେଉଛି ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମ-ସଚେତନତା ଏବଂ ଗର୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଂଘ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ଅପହଞ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଶେଷକରି ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଆଦିବାସୀ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ସରକାରମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅବହେଳା କରିଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଂଘ ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ବ, ଭାଷା ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ସେବା ଭାରତୀ, ବିଦ୍ୟା ଭାରତୀ ଏବଂ ବନବାସୀ କଲ୍ୟାଣ ଆଶ୍ରମ ଭଳି ସଂଗଠନ ଆଦିବାସୀ ସଶକ୍ତିକରଣର ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି।
ଦେଶର ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜୀବନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ) ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଶେଷ କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ସମର୍ପଣ ଦେଶର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଏବଂ ଶୋଷଣମୂଳକ ଅଭିଯାନଗୁଡ଼ିକର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସଂଘ ନୀରବ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ନିଜକୁ ବଳିଦାନ ଦେଇଛି ଏବଂ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏପରି ସଙ୍କଟରୁ ଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ କୁକର୍ମ ଭଳି ଗଭୀର ସାମାଜିକ କୁକର୍ମ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ହିନ୍ଦୁ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ) ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ କରିଛି। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୱାର୍ଦ୍ଧାରେ ସଂଘ ଶିବିରକୁ ଗସ୍ତକୁ ମନେ ପକାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ସଂଘର ସମାନତା, କରୁଣା ଏବଂ ସମନ୍ୱୟର ଭାବନାକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଡକ୍ଟର ହେଡଗେୱାରଙ୍କଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଘର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସରସଂଘଚାଳକ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁଜୀ ନିରନ୍ତର “ନା ହିନ୍ଦୁ ପତିତୋ ଭବେତ୍” ଭାବନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ଅଂଶ ଏବଂ କେହି ନିକୃଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପତିତ ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ପୂଜ୍ୟ ବାଲାସାହେବ ଦେଓରସଙ୍କ ଉକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ କହିଥିଲେ, “ଯଦି ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ପାପ ନୁହେଁ, ତେବେ ବିଶ୍ୱରେ କିଛି ବି ପାପ ନୁହେଁ।” ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ସରସଂଘଚାଳକ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ରଜ୍ଜୁ ଭାଇୟା ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ସୁଦର୍ଶନ ଜୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାବନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରସଂଘଚାଳକ ଶ୍ରୀ ମୋହନ ଭାଗବତ ଜୀ “ଗୋଟିଏ କୂଅ, ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଶ୍ମଶାନ”ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ସମାଜ ସମ୍ମୁଖରେ ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସଂଘ ଏହି ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣରେ ପ୍ରସାର କରିଛି ଏବଂ ଭେଦଭାବ, ବିଭାଜନ ଏବଂ କଳହ ମୁକ୍ତ ଏକ ସମାଜ ଗଠନ କରିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମାଜ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପର ମୂଳଦୁଆ, ଯାହାକୁ ସଂଘ ନୂତନ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ସୁଦୃଢ଼ କରିଚାଲିଛି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ଭାରତ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ରାଜନୈତିକ ପରାଧୀନତାରୁ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିଲା। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଜି, ଭାରତ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତି ହେବା ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବାରୁ, ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି। ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହାରୁଛି, ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ର ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, ଏବଂ ଭାରତ କୂଟନୀତି ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଳବାୟୁ ନୀତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ନିଜର ସ୍ୱର ଶୁଣାଉଛି। ସେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଜିର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା, ଜାତୀୟ ଏକତା ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ହେରଫେର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ, ସେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ କରୁଛନ୍ତି। ଜଣେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ଭାବରେ, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ କେବଳ ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିନାହିଁ ବରଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ କଂକ୍ରିଟ୍ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।
ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆତ୍ମ-ସଚେତନତା, ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟ, ପାରିବାରିକ ଜ୍ଞାନ, ନାଗରିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ଚେତନା ଭଳି ପାଞ୍ଚଟି ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂକଳ୍ପକୁ ଦେଶ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରେରଣା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମ-ସଚେତନତା ଅର୍ଥ ଦାସତ୍ୱର ମାନସିକତା ଏବଂ ନିଜ ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି ଗର୍ବରୁ ମୁକ୍ତି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମ-ସଚେତନତା ସ୍ୱଦେଶୀ ଗ୍ରହଣକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଏ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଆଉ ଏକ ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଆବଶ୍ୟକତା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସମାଜକୁ ସ୍ୱଦେଶୀର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ସାମୂହିକ ସଂକଳ୍ପ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ “ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋକାଲ” ଅଭିଯାନକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆରଏସଏସ ସର୍ବଦା ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଛି। ସେ ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟକୁ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ସମାଜରେ ଅବହେଳିତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ଜାତୀୟ ଏକତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଯେ ଦେଶ ଆଜି ଏପରି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି ଯାହା ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜାତି ଏବଂ ଭାଷା ବିବାଦ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବିଭାଜନକାରୀ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିଧାସଳଖ ଏହାର ଏକତା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତର ଆତ୍ମା ସର୍ବଦା “ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା” ରେ ନିହିତ ଏବଂ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଏହି ନୀତି ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତର ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇବ। ତେଣୁ ସେ ଏହି ମୌଳିକ ନୀତିକୁ ନିରନ୍ତର ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଜି ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ହେରଫେର ଏବଂ ଅନୁପ୍ରବେଶର ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି, ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ଡେମୋଗ୍ରାଫି ମିଶନ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା। ଏହି ବିପଦର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସେ ସତର୍କ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ପରିବାର ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା। ସେ ଏହାକୁ ପରିବାର ସଂସ୍କୃତିକୁ ପୋଷଣ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ। ସେ ପାରିବାରିକ ନୀତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା, ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା, ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ନିଜ ପରିବାର ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେ ପରିବାର ଏବଂ ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ପ୍ରଗତି କରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନାଗରିକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଏକ ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆଧାରରେ ଏହା କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ନାଗରିକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅର୍ଥ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ବିକାଶ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ସେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଜାତୀୟ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଏବଂ ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମ୍ବିଧାନର ଆତ୍ମା ହେଉଛି ନାଗରିକମାନେ ସେମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଏହି ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ମଜବୁତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ଉଭୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଏବଂ ମାନବତାର ଭବିଷ୍ୟତ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଜଡିତ। ସେ କେବଳ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ନୁହେଁ ବରଂ ପରିବେଶ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ସବୁଜ ଶକ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଭଳି ଅଭିଯାନ ଏହି ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, “ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ପାଞ୍ଚଟି ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂକଳ୍ପ – ଆତ୍ମ-ସଚେତନତା, ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟ, ପାରିବାରିକ ଜ୍ଞାନ, ନାଗରିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ପରିବେଶ ସଚେତନତା – ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣ ଯାହା ଦେଶର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଦେଶକୁ ବିଭିନ୍ନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ଗଠନ ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୪୭ ମସିହାରେ, ଭାରତ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ, ସେବା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମନ୍ୱୟ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଗର୍ବିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ସମସ୍ତ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ସଂକଳ୍ପ। ସେ ଦେଶକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଲେ ଯେ ସଂଘ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତି ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସେବାର ଗଭୀର ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ତପସର ଅଗ୍ନିରେ ପରିଷ୍କୃତ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କୃତ, ଏବଂ ଜାତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଜୀବନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବରେ ବିଚାର କରିବାରେ ସ୍ଥିର। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସଂଘ ଭାରତ ମାତାର ସେବା କରିବାର ମହାନ ସ୍ୱପ୍ନ ସହିତ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଜଡିତ।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, “ସଂଘର ଆଦର୍ଶ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳକୁ ଗଭୀର ଏବଂ ମଜବୁତ କରିବା। ଏହାର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ସମାଜରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଗର୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ ଜନସେବାର ଜ୍ୱାଳା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା। ଏହାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସମାଜକୁ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟର ପ୍ରତୀକ କରିବା। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ସ୍ୱରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ଏହାର ସଂକଳ୍ପ ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।” ଏହି ଐତିହାସିକ ଅବସରରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇ ସେ ତାଙ୍କ ଭାଷଣ ଶେଷ କରିଥିଲେ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କେନ୍ଦ୍ର ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଗଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଶେଖାୱତ, ଦିଲ୍ଲୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ରେଖା ଗୁପ୍ତା, ଆରଏସଏସ ସରକାର୍ୟବାହ (ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ) ଶ୍ରୀ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ହୋସାବଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
