ଆମେରିକା ସହ ପୁନଃ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଇରାନ ରଖିଲା ୩ ପ୍ରସ୍ତାବ…

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଆଶାର କିରଣ ଦେଖାଦେଇଛି । ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଆମେରିକା ସହ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ୩-ସ୍ତରୀୟ ଫର୍ମୁଲା (3-Stage Proposal) ଦିଆଯାଇଛି । ଯଦି ଆମେରିକା ପୁଣିଥରେ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତେବେ ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ଇରାନ କହିଛି।

କ’ଣ ଏହି ୩-ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବ?

୧. ଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି (End of War): ଇରାନର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ସର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାପ୍ତି । ଏଥିସହିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ତାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

୨. ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁଣି ଖୋଲିବା (Strait of Hormuz): ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ତୈଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ’କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଖୋଲା ରଖିବା ପାଇଁ ଇରାନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି । ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ରହିଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଅବରୋଧ (Naval Blockade) ହଟାଇବାକୁ ଇରାନ ଦାବି କରିଛି ।

୩. ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ କଟକଣା (Nukes & Sanctions): ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଇରାନ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଏହା ବଦଳରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରୁ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥନୈତିକ କଟକଣା (Sanctions) ହଟାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମି:

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ୧୫-ପଏଣ୍ଟ୍ ପ୍ଲାନ୍ ପଠାଯାଇଥିଲା । ଏବେ ଇରାନ ନିଜର ଏହି ୩-ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତି-ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖି ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି । ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ଆମେରିକାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ରହିଛି । ଯଦି ଏହି ଆଲୋଚନା ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଲାଗି ରହିଥିବା ଅଶାନ୍ତି ଦୂର ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।