ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର କ’ଣ? କାହିଁକି ଓ କେମିତି ଦିଆଯାଏ ଏହି ସମ୍ମାନ? ଜାଣନ୍ତୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା

by newsroom MAY-26-2026 2:14 PM IST in ଦେଶ ବିଦେଶ

ଦେଶରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନେକ ଲୋକ ନିଜ କାମ ଓ ପ୍ରତିଭାରେ ସମାଜ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ସାଜିଥାନ୍ତି। ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି। ସେଥିରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀକୁ ଦେଶର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ଭାବେ ମନାଯାଏ। ନିକଟରେ ଆୟୋଜିତ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ ଫିଲ୍ମ, କ୍ରୀଡ଼ା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ସମାଜସେବା ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଵିଶେଷ ଭାଵେ ଜାଣିବା।

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର କ’ଣ?
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ। ଏହାର ଆରମ୍ଭ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। କଳା, ସାହିତ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ, କ୍ରୀଡ଼ା, ଚିକିତ୍ସା, ସମାଜସେବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରଖିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ।

ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ
ଭାରତ ରତ୍ନ
ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ
ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ

କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ?
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କାମ ଦ୍ୱାରା ସମାଜ ଓ ଦେଶକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ବିନା ପ୍ରଚାରରେ ବର୍ଷ ଧରି ଭଲ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଥାନ୍ତି।

ଏହି ପୁରସ୍କାର ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ ଯେଉଁମାନେ—
ସମାଜ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କାମ କରିଛନ୍ତି।
ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛନ୍ତି।

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇଁ କଣ ଯୋଗ୍ୟତା ଦରକାର?
କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାମ କରିଥିବା
ସମାଜ କିମ୍ବା ଦେଶ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅବଦାନ
ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନଜନକ ପରିଚୟ
ନିଜ କାମ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା
ଜାତୀୟ କିମ୍ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପରିଚିତ ହେବା

କେମିତି ହୁଏ ଚୟନ?
ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନାମ ସୁପାରିଶ କରିପାରନ୍ତି। ଏହାପରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଏକ ବିଶେଷ କମିଟି ସମସ୍ତ ନାମର ସମୀକ୍ଷା କରେ। ଶେଷରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ।

ନିକଟରେ କେଉଁମାନେ ପାଇଲେ ସମ୍ମାନ?
ନିକଟରେ ଆୟୋଜିତ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—

ଆର୍. ମାଧବନ
ରୋହିତ ଶର୍ମା
ହରମନପ୍ରୀତ କୌର
ପ୍ରୋସନଜିତ୍ ଚାଟାର୍ଜୀ
ସତୀଶ ଶାହ
ମମୁଟି
ଅଲକା ୟାଗ୍ନିକ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ବିଜେତାଙ୍କୁ କ’ଣ ମିଳେ?
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମେଡାଲ ଓ ସମ୍ମାନ ପତ୍ର ଦିଆଯାଏ। ଏଥିସହ କୌଣସି ନଗଦ ପୁରସ୍କାର ମିଳେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେଶରେ ଏହାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ବୋଲି ମନାଯାଏ।